Ook als je twijfelt, 24/7 gratis bereikbaar 0800 – 2000

Financieel misbruik

Ouderen zijn in het dagelijks leven soms afhankelijk van anderen. Daardoor zijn ze kwetsbaar voor allerlei vormen van misbruik, zoals financieel misbruik.

Wat is financieel misbruik?

Dit is een specifieke vorm van ouderenmishandeling. De veroorzakers zijn vaak familieleden, mantelzorgers of vrijwilligers uit de directe omgeving van de oudere.

Financieel misbruik is het zonder toestemming of zonder dat de oudere dit weet, gebruik maken van zijn of haar (financiële) bezittingen. Voorbeelden zijn het wegnemen van geld, sieraden en goederen, maar ook extra geld pinnen met de bankpas van de oudere, geld van de (spaar)rekening van de oudere overmaken naar de eigen rekening of gedwongen testamentwijziging door familieleden of andere bekenden.

Contact met Veilig Thuis Utrecht

Bel 0800 – 2000. Of mail ons via veiligthuis@samen-veilig.nl. Je kunt ook chatten met ons via deze website.

Anoniem

Wil je anoniem advies vragen? Dat kan. Wij registreren geen persoonsgegevens wanneer je voor advies contact met ons opneemt.

Meer over Veilig Thuis Utrecht

Wil je eerst meer over ons weten? Kijk dan op onze pagina over wie wij zijn.

Wat gebeurt er als je belt?
We luisteren naar je verhaal

We bespreken je zorgen, beantwoorden jouw vragen en geven informatie en advies.

Je krijgt advies

Samen kijken we wat er aan de hand is en wat je eventueel zelf kunt doen.

We zoeken samen hulp

Samen kijken we welke stappen je kunt ondernemen, of professionele hulp nodig is, en zo ja, welke hulp.

Hoe herken je financieel misbruik?

  • Oorzaken financieel misbruik

    Alleenwonende ouderen zijn extra kwetsbaar. Allerlei fysieke en mentale beperkingen kunnen een reden zijn waarom ouderen hun financiële belangen door iemand anders laten behartigen. Meestal zijn dit beperkingen in het horen, het zien, het bewegen, of beperkingen door dementie of een hersenbloeding.

    Veel oudere mensen hebben de digitale stap niet gemaakt en laten hun financiën en administratie over aan iemand anders. Het bankkantoor om de hoek is er niet meer en ze zijn niet altijd bekend met nieuwe betaalmethoden. Vaak is er binnen een partnerrelatie een taakverdeling geweest, waarbij één van de partners de geldzaken regelt. Na overlijden blijft de overgebleven partner in onwetendheid of onbekendheid achter en neemt bijvoorbeeld een familielid deze taak op zich.

  • Soorten financieel misbruik

    Financieel misbruik van ouderen vindt in allerlei vormen plaats. Ouderen kunnen beïnvloed worden om financiële handelingen te verrichten waar zij niet zelf achter staan en zijn niet in staat om hier iets aan te doen. Daarnaast kunnen ouderen gedwongen worden om geld en spullen af te staan. Dit gaat vaak gepaard met lichamelijke of psychische bedreigingen. Het kan ook gaan om handelingen van fraude zoals misbruik maken van de pinpas, het innen van geld (belasting/toeslagen), misbruik maken van machtigingen en betalingen doen vanaf de bankrekening van de oudere.

  • Signalen financieel misbruik

    Signalen van financieel misbruik kunnen zijn:

    • Betaalachterstand: huur, energie, zorgpremie etc.
    • Geen geld hebben om bijvoorbeeld kleding te kopen
    • Ontbreken van hulpmiddelen zoals gehoorapparaat of bril
    • Afgesloten worden van gas en elektra
    • Brieven van incassobureaus
    • Weigeren informatie te geven over financiële omstandigheden
    • Onverklaarbare geldopnames of kosten
    • Verdwijnen van waardevolle spullen
    • Niet naar de pedicure of de kapper gaan

    Voor een uitgebreid overzicht van signalen, bekijk onze signalenkaart financieel misbruik. Ook voor tips om financieel misbruik te voorkomen.

Wat kun je doen bij (vermoedens van) financieel misbruik?

  • Dreigt er direct gevaar? Bel 112!

    Bel in geval van nood altijd direct 112.

  • Als u de oudere bent

    Dit kunt u als oudere doen

    Gebeuren er dingen waarvan u zich afvraagt of ze normaal zijn? Twijfelt u over hoe mensen met u omgaan? Praat er dan over met iemand die u vertrouwt. Het maakt niet uit wie dit is. Het kan de huisarts, de buurvrouw, een familielid of een andere bekende zijn. Het is belangrijk dat u uw zorgen deelt. U staat er dan niet langer alleen voor. Samen kunt u bespreken of er iets aan de hand is en of er iets moet veranderen.

    Als u zich zorgen maakt en niet weet wat u kunt doen of hoe u dat moet doen, mag u altijd contact opnemen met Veilig Thuis Utrecht. Dat kan ook anoniem. Mocht u twijfels hebben, dan adviseren wij u om juist dan contact met ons op te nemen, zodat we samen uw twijfels kunnen bespreken.

  • Als je omstander bent

    Dit kun je doen als je je zorgen maakt over iemand anders

    De meeste ouderen die financieel worden misbruikt praten er niet over. Ze weten niet dat het gebeurt of ze willen er niet over praten. Ze praten het gedrag van de dader goed, schamen zich of zijn bang. Ze zijn niet altijd in staat om het financieel misbruik te stoppen. Ook kennen veel slachtoffers de weg niet naar hulpverleners of bemiddelaars.

    Maakt je je zorgen of herken je signalen van financieel misbruik? Dan ben je vaak niet de enige die iets heeft gemerkt. Praat erover met iemand in jouw omgeving die de oudere ook kent. Samen kun je bepalen of er inderdaad iets aan de hand is en wat u het beste kunt doen.

    Bespreek jouw zorgen ook met de oudere zelf. Dit is niet makkelijk omdat je vaak niet precies weet wat er aan de hand is. Bovendien kan de oudere zich schamen en het probleem verborgen willen houden. Het is ook mogelijk dat jouw vermoedens niet kloppen. Toch is het belangrijk om het gesprek aan te gaan. Zelf of met hulp van een professional. Als inderdaad sprake blijkt te zijn van mishandeling, kan je samen de volgende stap bespreken of misschien zelf een oplossing bedenken.

    Tips om de mishandeling bespreekbaar te maken

    • Zorg dat de oudere zich op zijn of haar gemak voelt
    • Zorg dat je zelf rustig blijft, overval de oudere niet met paniek
    • Zorg dat je rust inbouwt zodat de oudere alles op zich in kan laten werken
    • Zorg dat je niet (te) snel met een eigen oordeel komt
    • Zorg dat de oudere ook zijn of haar mening geeft

    Als je je zorgen maakt en niet weet wat je kunt doen of hoe je dat moet doen, mag je altijd contact opnemen met Veilig Thuis Utrecht. Dat kan ook anoniem. Mocht je twijfels hebben, dan adviseren wij jou om juist dan ons te bellen, te mailen of te chatten zodat we samen jouw twijfels kunnen bespreken.

  • Als je pleger bent of moet zijn

    Dit kun je doen als je pleger moet zijn

    Ook als je denkt dat je zelf aan financieel misbruik hebt gedaan, kan het moeilijk zijn om erover te praten. Maar waarschijnlijk heb je er zelf geen vrede mee en ben je je ervan bewust dat je gedrag pijn en verdriet veroorzaakt. Het misbruik kan uit de hand lopen en de gevolgen zijn dan niet meer te overzien. Daarom vragen wij je om erover te praten met iemand die je vertrouwt. Ook kun je contact zoeken met Veilig Thuis Utrecht. Dat kan anoniem als je dat wil. We kijken dan samen hoe wij je het beste kunnen ondersteunen.

Dit kan Veilig Thuis Utrecht doen

Veilig Thuis Utrecht is er voor iedereen die direct of indirect te maken heeft met huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling. Als u zich onveilig voelt of zorgen maakt om iemand anders dan kunt u contact met ons opnemen. Dat kan telefonisch (0800 2000), per e-mail en via de chat op deze website. U krijgt advies van een deskundige medewerker die aandachtig naar uw verhaal luistert, vragen stelt en die uw vragen beantwoordt.

Meer weten? Lees dan verder op onze pagina over hoe wij werken.

Bent u slachtoffer van financieel misbruik? Vaak zien mensen zichzelf niet als slachtoffer. Het kan lang duren voordat u de signalen van financieel misbruik herkent. Ook als u twijfelt, neem contact met ons op. Juist als u twijfelt.

Ben jij professional?

Maak je je zorgen over iemand met wie je te maken hebt vanwege je beroep? Kijk dan verder op onze pagina voor professionals.

Veelgestelde vragen

  • Wat kan Veilig Thuis Utrecht voor mij doen?

    Als iemand contact met ons opneemt omdat zij zich zorgen maken over jouw (thuis)situatie, proberen wij die persoon meestal eerst advies te geven. Misschien dat jullie samen iets kunnen doen om de situatie thuis te verbeteren. Als degene die zich zorgen maakt toch liever een melding wil doen, is Veilig Thuis Utrecht wettelijke verplicht om die melding te beoordelen. Dat doen wij door hierover gesprekken te hebben met jou en anderen. Wij bekijken:

    1. Of er sprake is van onveiligheid.
    2. Wat er nodig is om de zorgen weg te nemen.
    3. Wie de melding het beste op kan pakken.

    Als uit de gesprekken blijkt dat er geen sprake is van een onveilige situatie (bijvoorbeeld huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling en mensenhandel), dan sluiten wij de melding weer af.

    Als duidelijk is dat er wél iets aan de hand is, bespreekt de medewerker met jou wat je eventueel zelf kunt doen. Zijn er mensen in de omgeving die kunnen helpen? Samen met jou kijken we of er professionele hulp nodig is. Is dat het geval dan denkt Veilig Thuis Utrecht met je mee hoe deze hulp te organiseren. Veilig Thuis Utrecht kan jou precies vertellen bij welke hulporganisaties je terecht kunt.

  • Kan ik Veilig Thuis Utrecht ook bellen als ik ergens over twijfel?

    Twijfel je om contact met ons op te nemen? Of was er achteraf niet zoveel aan de hand? Dat geeft niet. Veilig Thuis Utrecht komt niet zomaar in actie, dat mogen we niet eens. Dus ook bij twijfel is bellen altijd de beste keuze. Want als er wel wat aan de hand is, stopt het niet vanzelf. Dan is erover praten de eerste stap naar een oplossing.

  • Kan ik ook anoniem bellen?

    Als je belt voor advies, vragen wij je nooit om de gegevens van de cliënt of degene waarover jij je zorgen maakt, te delen. Je eigen naam of organisatie hoef je ook niet te noemen als je dat niet prettig vindt. Veilig Thuis Utrecht denkt graag met jou mee, ook als wij niet weten wie je bent of hoe je heet. Wanneer je een anonieme melding wenst te doen, bekijk je samen met de medewerker Veilig Thuis Utrecht of dit ook mogelijk is. Er wordt in dat gesprek bekeken of de melding op geen enkele manier herleidbaar naar jou zal zijn. Ook bespreken wij de voor- en nadelen van anoniem melden, voor zowel jou als de personen over wie het gaat. Op basis van deze informatie bepaal je zelf of je daadwerkelijk (anoniem) wenst te melden. De voorkeur gaat in principe uit naar een ‘open’ melding. Zodat de betrokkenen ook weten wie over hen een melding bij Veilig Thuis heeft gedaan. Let op. Ben je een professional? Dan kun je niet anoniem blijven. Van jou wordt verwacht dat je transparant bent over je zorgen die betrekking hebben op de personen bij wie jij betrokken bent. Dit vraagt de wet Meldcode ook vaak van jou. Op deze manier kan Veilig Thuis Utrecht (of de overdrachtspartij) de zorgen ook beter bespreekbaar maken met het gezin. Alleen bij hoge uitzondering kun je anoniem blijven uit veiligheidsoverwegingen. Dan bekijkt Veilig Thuis Utrecht samen met jou hoe jouw veiligheid gewaarborgd kan worden.

  • Is Veilig Thuis Utrecht gratis?

    Ons telefoonnummer en onze diensten, zoals een advies vragen of een melding doen, zijn gratis. Je hoeft dus geen geld te betalen om gebruik te maken van Veilig Thuis Utrecht. De trainingen en workshops die het Expertisecentrum geeft aan professionals, kosten wel geld. Meer informatie hierover vind je op onze pagina Trainingen en workshops.

Alle veelgestelde vragen

Wanneer is het financieel misbruik?

Twijfel je of het financieel misbruik is of weet je het zeker? Het is belangrijk om zelfs het vermoeden hiervan aan te kaarten. Juist als je twijfelt. Bel, mail of chat met Veilig Thuis Utrecht.

Folders

Signalenkaart financieel misbruik (ouderenmishandeling)

Download

Lees verder
Sluit website meteen