Waar ben je naar op zoek?

Samen kunnen we geweld stoppen

Onlangs verscheen een rapport over de ontwikkeling van huiselijk geweld in gezinnen. In opdracht van de Augeo Foundation, het Ministerie van VWS en 13 Veilig Thuis regio’s, waaronder Veilig Thuis Utrecht, onderzocht het Verwey-Jonker Instituut gezinnen waar partnergeweld en kindermishandeling plaatsvindt. Krijnie Schotel is bestuursvoorzitter van Samen Veilig Midden-Nederland en verantwoordelijk voor Veilig Thuis Utrecht. “Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn afschuwelijke situaties die zich afspelen achter de voordeur. Hoe langer het duurt, hoe groter de traumatische gevolgen.”

“Het onderzoek toont dat geweld achter de voordeur een complex en hardnekkig probleem is. Meerdere vormen van mishandeling komen tegelijk voor en onderliggend houden meerdere oorzaken de mishandeling in stand. Denk aan de combinatie van fysieke mishandeling met verwaarlozing en onderliggende problematiek van ouders als verslaving en verstandelijke beperking. Een slachtoffer heeft meer kans opnieuw slachtoffer te worden en een ouder die als kind mishandeld is, heeft een grotere kans de eigen kinderen te mishandelen. Om deze redenen is geweld in gezinnen zo moeilijk te stoppen.

Maar we maken vorderingen. Waar uit het eerste onderzoek in 2013 nog bleek dat geweld na een melding maar zelden stopte, blijkt nu dat in bijna een derde van de gemelde gezinnen het geweld na anderhalf jaar gestopt is. En in nog eens een vijfde van de gezinnen is het geweld verminderd. Ook ontvangen nu meer kinderen hulp dan destijds en verminderen hun traumaklachten daadwerkelijk. Door de vernieuwde meldcode is de drempel om te melden verlaagd en de radar- en de monitorfunctie van Veilig Thuis hebben ertoe geleid dat het geweld niet onopgemerkt terugkeert.

Toch is het te vroeg om te juichen. Het is nog altijd schrikbarend dat in meer dan de helft van de gemelde gezinnen het geweld niet stopt na melding en inzet van hulp. Een groot deel van de kinderen, als ook van de ouders zelf, is ernstig getraumatiseerd. Kinderen ervaren heftige emoties van intens verdriet, angst en boosheid. Ze ontwikkelen overlevingsgedrag, zoals in zichzelf gekeerd zijn of juist snel agressief reageren. Als het geweld langer duurt, treedt geen gewenning op maar ‘toxische stress’. Hun hele lichaam raakt overprikkeld, wat geen ruimte meer laat voor nieuwe lesstof of aanleren van nieuwe vaardigheden. Een ziekmakende vicieuze cirkel.

Het onderzoek beveelt een integrale en systematische aanpak aan, waarbij we ons moeten beseffen dat veiligheid de verantwoordelijkheid van iedereen is. Alleen samen kunnen we geweld en de gevolgen ervan verder terugdringen. Dat begint bij preventie en vroegsignalering in het lokale veld bij de wijkteams en de scholen, bij de GGD, huisartsen en vele andere hulpinstanties. Hoe eerder we geweld signaleren, hoe relatief snel het nog te stoppen is.

Maar ook de aanpak na een melding kan beter. Zoals een goede uitleg aan gezinnen over wat huiselijk geweld en kindermishandeling is en wat de gevolgen kunnen zijn. Daar hoort ook bij dat we met de SAVE-werkwijze in Utrecht een verbeterde aanpak hebben, waarbij we ouders en hun netwerk vragen om allereerst een veiligheidsplan te maken. Tenslotte is het aan ons om ook zorgvuldiger de onderliggende problematiek te screenen, zoals bijvoorbeeld schulden, armoede en psychische problematiek. Daarmee sluit de ingezette hulp beter aan bij de problemen in het gezin. We vergeten daarbij de hulp aan kinderen niet.

Veilig Thuis Utrecht wil in onze provincie meer en beter samenwerken binnen het sociaal domein om geweld te stoppen. Van belang is dat we naast onze gebruikelijke ketenpartners ook de GGZ betrekken, omdat zij hulp kunnen bieden aan volwassenen. De cliënten zetten we daarbij centraal: voor hen moet de ketensamenwerking rondom huiselijk geweld en kindermishandeling één logisch en effectief geheel zijn. Zodat zij zich daadwerkelijk geholpen voelen, dat het geweld echt stopt en niet meer terugkeert.  Maar dat kunnen wij niet alleen. Het vraagt om gezamenlijk en daadkrachtig doorpakken van de hele keten om preventie, vroegsignalering en de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling een extra impuls te geven.

Hoe mooi zou het zijn, als de onderzoekers in het volgende onderzoek vaststellen dat bij nog eens een derde van de gezinnen het geweld en de traumaklachten voorgoed verleden tijd zijn…”

Krijnie Schotel

Sluit site