Waar ben je naar op zoek?

“Praten over huiselijk geweld normaliseren”

In het kader van de Week zonder geweld (21 t/m 27 november) gaan we met Duska Sabljic (preventiemedewerker Veilig Thuis Utrecht) in gesprek over huiselijk geweld en wat we kunnen doen als omstanders en slachtoffers.

“Tegenwoordig spreken we niet meer over daders en slachtoffers als wij het over huiselijk geweld hebben”, aldus Duska. “Dat is een veel te simpele manier van kijken naar afhankelijke relaties binnen een systeem. Er zijn complexe en hardnekkige mechanismen gaande binnen zo’n relatie waardoor de grens tussen plegerschap en slachtofferschap vaak zoek is. Daarom spreken wij over betrokkenen en ligt de focus op het geweld dat moet stoppen.
Bovendien zijn of worden slachtoffers in een derde van de gevallen ook daders. En vaak wil men wel de cirkel van geweld doorbreken, maar weten betrokkenen niet hoe. Het gaat er om dat betrokkenen inzicht krijgen in het patroon dat het geweld in stand houdt. Het klinkt misschien gek, maar een patroon biedt ook een gevoel van geborgenheid: je weet waar je aan toe bent.”

Over welke aantallen hebben we het eigenlijk in Nederland als we praten over huiselijk geweld?
Duska: “Huiselijk geweld speelt zich af binnen de huiselijke sfeer en is niet direct zichtbaar voor de omgeving. Het kan bijvoorbeeld gaan om geweld tussen (ex)partners, tussen ouder en kind of overige familieleden. Er is altijd sprake van een machtsverschil, bijvoorbeeld tussen man en vrouw of tussen ouder(s) en kind en deze is structureel van aard. Jaarlijks worden er naar schatting ongeveer 200.000 personen slachtoffer van ernstig huiselijk geweld. Inclusief de lichtere vormen, lopen schattingen op tot bijna één miljoen. Veel incidenten worden echter niet gemeld, dus dat kan in werkelijkheid zelfs hoger liggen.”

Wat wil je bereiken?
Duska: “Huiselijk geweld wordt vaak omringd door zwijgen. Mijn doel is om het praten erover te normaliseren, zodat er geen taboe meer op rust. Het kan immers iedereen overkomen. We kennen allemaal gevoelens van extreme boosheid, we staan soms onder grote druk die gepaard gaat met veel stress. En dan is er niet veel nodig om de mensen die dichtbij ons staan te gaan misbejegenen. Wat er dan gebeurt is dat betrokkene zich schaamt, de schuld bij zichzelf neerlegt en worstelt met ambivalente gevoelens als liefde, loyaliteit en afhankelijkheid. Degene die geweld heeft gebruikt, doet doorgaans ook zijn best om het geweld stil te houden. Simpelweg om niet in de problemen te komen, maar soms ook uit schaamte voor het eigen gedrag en angst om verlaten te worden. Er ontstaat dan een vicieuze cirkel. Onveiligheid tast ook andere levensdomeinen aan zoals werk, school en het algehele sociale leven. Het zou onze maatschappij ten goede komen als wij op een normale manier en oordeelloos over huiselijk geweld met elkaar praten en zo minder geld uitgeven aan hulpverlening, (geestelijke) gezondheid, aanpak werk- en schoolverzuim. Hiermee helpen we de betrokkenen uit hun isolatie te komen en een kans te geven om hun gedrag te veranderen voordat het te laat is.”

Op welke signalen moet je letten?
Duska: “Één signaal is geen bewijs maar een waarschuwing om op te letten. Meerdere signalen bij dezelfde persoon geven redenen tot zorg. De belangrijkste signalen zijn veranderingen in gedrag. Iemand die eerst ‘bruiste van het leven’ en nu stiller is, norser of zelfs bang is om in de buurt van de partner te spreken. Soms kun je merken dat mensen zich isoleren van de rest van de omgeving waar ze voorheen actief deel van uit maakten … dat soort dingen. Een signaal kan ook zijn dat iemand op een warme zomerdag ineens lange mouwen draagt, terwijl hij vroeger korte mouwen droeg. Maar natuurlijk zijn er ook fysieke kenmerken. Allereerst blauwe plekken, maar ook snijwonden en botbreuken. Luister ook naar het antwoord als je naar oorzaken vraagt. Heb je het gevoel dat het antwoord niet klopt, dan is dat vaak ook zo. Voor een compleet overzicht van signalen verwijs ik graag naar onze website.”

Wat is je advies?
Duska: “Mijn advies is: wees alert, vertrouw op je gevoel als je denkt ‘hier klopt iets niet’ en praat erover. Mijn tweede advies is om niet direct een oordeel te hebben over iemands gedrag. Zo sprak ik laatst een vrouw die mij vertelde over haar buurvrouw, waar ze geen contact mee heeft, omdat ze het een ‘naar mens’ vindt. Ze weet dat de buurvouw samenwoont met haar zoon, ernstig ziek is en dus sterk afhankelijk is van hem. Af en toe hoorde ze haar buurvrouw ‘au, au’ roepen en op een avond was deze mevrouw het zat. Ondanks dat ze het een ‘naar mens’ vindt, belde ze de politie. De zoon is meegenomen voor verhoor en daadwerkelijk vastgezet. Deze mevrouw is naar mijn mening een held. Zij heeft de stilte doorbroken door de hulp van de politie in te roepen.”

 

Over Duska Sabljic
Al tijdens haar werk als mentor begeleider in een Blijf Van Mijn Lijf Huis ontdekte Duska dat ze liever werk wilde doen om te voorkomen dat moeders en hun kinderen hun toevlucht moesten zoeken in een Blijf Van Mijn Lijf Huis. Ze vond het verschrikkelijk dat het zover moest komen. Daarom is ze als preventiemedewerker aan de slag gegaan. Eerst bij Steunpunt Huiselijk Geweld en nu bij Veilig Thuis Utrecht. Daar geeft ze voorlichting, trainingen, workshops of lezingen en ondersteunt ze de 28 gemeenten in de provincie Utrecht bij het vergaren van kennis alsmede bij het organiseren van acties om huiselijk geweld op de agenda te krijgen.

Week zonder geweld 2016
Van 21 t/m 27 november vindt de Week zonder Geweld plaats. Tijdens deze week wordt een aantal in- en externe activiteiten georganiseerd door Veilig Thuis. De gemeenten Utrecht, Amersfoort en Zeist plaatsen de openluchtexpositie #ZIE: meer dan levensgrote foto’s van mensen die in het verleden te maken hebben gehad met huiselijk geweld en kindermishandeling. In de stad Utrecht, op het Domplein, is deze te zien van 18 t/m 28 november (onder voorbehoud van de locatie). Alle samenwerkingspartners ontvangen een uitnodiging voor de opening. Wethouder Kees Diepeveen zal  naar verwachting de expositie openen.

Sluit site